W skrócie
Kruche faworki wymagają ciasta rozwałkowanego na grubość około 3 mm, dodatku spirytusu i smażenia w głębokim tłuszczu na złoty kolor. Na około 80 sztuk zagnieć 400 g mąki pszennej z żółtkami, kwaśną śmietaną i łyżką masła. Grubsze placki wychodzą twarde, dlatego ciasto po godzinnym odpoczynku trzeba rozwałkować naprawdę cienko.
- Dlaczego: spirytus i cienkość dają kruchość
- Liczby: 400 g mąki, 4 żółtka, ok. 80 sztuk
- Jak: paski 3 cm, romby, przewleczenie
- Uwaga: bez proszku do pieczenia
Składniki na ok. 80 faworków
Na około 80 faworków potrzebujesz 400 g mąki pszennej typ 450, 4 żółtek i 150 g kwaśnej śmietany 18%, a do tego masła i spirytusu.
Lista składników:
- 400 g mąki pszennej typ 450 (ok. 2,5 szklanki)
- 150 g kwaśnej śmietany 18% (ok. pół szklanki)
- 4 żółtka jaj kurzych (ok. 90 g)
- 1 łyżka masła
- 1 łyżka spirytusu 95% (lub octu spirytusowego 10%)
- 1 łyżeczka cukru pudru
- 1 szczypta soli
- 500–1000 ml tłuszczu do smażenia (smalec lub olej słonecznikowy)
- 2 łyżki cukru pudru do posypania
Bez wagi kuchennej odmierzaj szklanką o pojemności 250 ml: szklanka mąki waży około 160 g, a pół szklanki śmietany około 150 g. Na większą partię użyj drugiej kolumny tabeli.
| Składnik | Porcja podstawowa (ok. 80 sztuk) | Większa partia (ok. 100 sztuk) |
|---|---|---|
| Mąka pszenna typ 450 | 400 g (ok. 2,5 szklanki) | 500 g (ok. 3 szklanki) |
| Kwaśna śmietana 18% | 150 g (ok. 0,5 szklanki) | 200 g (niecała szklanka) |
| Żółtka jaj | 4 sztuki (ok. 90 g) | 5 sztuk |
| Masło | 1 łyżka | 1 łyżka |
| Spirytus 95% lub ocet 10% | 1 łyżka | 1 łyżka |
| Cukier puder do ciasta | 1 łyżeczka | 1 łyżka |
Jaki tłuszcz do smażenia?
Do smażenia potrzeba od 500 ml do 1 litra smalcu albo oleju roślinnego (słonecznikowego, arachidowego lub ryżowego). Smalec ma wysoką temperaturę smażenia i szybko rumieni ciasto, a taki tłuszcz jest tradycyjny. Olej ryżowy jest neutralny w smaku.
Jeśli zależy ci na lekkim zapachu w kuchni, wybierz olej ryżowy. Smalec wybierz dla tradycyjnego smaku. Garnek ma być na tyle pełny, żeby faworki swobodnie pływały.
Jak zrobić faworki krok po kroku
Przygotowanie zajmuje około 1 godziny, a samo smażenie około 20 minut.
- Zagnieć mąkę, żółtka, śmietanę, masło, cukier puder, sól oraz spirytus na jednolite ciasto.
- Odstaw ciasto zawinięte w folię na około 1 godzinę w temperaturze pokojowej.
- Rozwałkuj ciasto na stolnicy na grubość około 3 mm.
- Pokrój ciasto radełkiem na paski o szerokości około 3 cm i romby o długości około 15 cm.
- Zrób nacięcie pośrodku każdego rombu i przewlecz jeden koniec przez otwór.
- Smaż faworki partiami w rozgrzanym tłuszczu na złoty kolor przez około 20 minut łącznie.
- Odsącz usmażone chrusty na papierowym ręczniku i posyp cukrem pudrem po ostudzeniu.
Odpoczynek ciasta trwa najczęściej około godziny. Czasem skraca się go do 20 minut, ale po pełnej godzinie ciasto łatwiej rozwałkować cienko.
Jak uformować kokardkę?
Zrób pośrodku rombu nacięcie wzdłuż ciasta i przewlecz przez nie jeden koniec. Po przewleczeniu delikatnie wyciągnij końcówkę na drugą stronę i wyrównaj kształt wstążki.
Do cięcia najlepiej użyć radełka z karbowanym kółkiem, bo tworzy ozdobne, falowane brzegi.
Jak smażyć faworki, żeby się nie przypaliły?
Wrzucaj faworki do dobrze nagrzanego tłuszczu w małych porcjach i odwracaj je, gdy spód lekko się zezłoci. Cienkie ciasto rumieni się błyskawicznie, więc od garnka nie warto odchodzić. Temperatury nie mierz stopniami: kieruj się kolorem. Faworki mają być złociste, a ciemny brąz oznacza za gorący tłuszcz.
Trzy zasady sprawnego smażenia:
- Smaż chrusty partiami po kilka sztuk, żeby nie obniżać temperatury tłuszczu.
- Obracaj ciasto drewnianym patyczkiem lub widelcem po kilkunastu sekundach od zanurzenia.
- Wyławiaj usmażone sztuki cedzakiem na papierowy ręcznik i oprószaj cukrem pudrem dopiero po ostygnięciu.
Dlaczego faworki wychodzą twarde, a kiedy są kruche?
Faworki twardnieją głównie przez zbyt grube rozwałkowanie ciasta, pominięcie odpoczynku lub za zimny tłuszcz.
Kruchość daje:
- cienkie ciasto, około 3 mm, jak na makaron;
- spirytus lub ocet, które zapobiegają wchłanianiu tłuszczu podczas smażenia;
- odpoczynek ciasta przez około godzinę.
Czy dodaje się proszek do pieczenia?
Nie. Przepis na faworki nie wymaga proszku do pieczenia, a kruchość zapewniają cienkie ciasto i spirytus.
Czy trzeba ubijać ciasto wałkiem?
Ubijanie ciasta wałkiem nie jest obowiązkowe. Około 5 minut uderzania daje w cieście pęcherzyki i lekkość (wg kuchnia.mojegotowanie.pl), ale część przepisów ten etap pomija. Gdy masz czas, ubij ciasto, bo kokardki wychodzą wtedy lżejsze. Gdy go brakuje, wystarczy staranne zagniecenie i pełna godzina odpoczynku.
Skąd się wzięły faworki i czym różnią się od chrustu
Faworki i chrust to dwie nazwy tego samego wypieku, jedzonego w karnawale i tłusty czwartek. Nazwa pochodzi od francuskiego „faveur”, czyli wstążki.
Początkowo chrust robiono z ciasta drożdżowego (wg schroniskobukowina.pl). Podobne wypieki znają inne kraje: w Rzymie to frappe, a w Danii klejner (wg kukbuk.pl).
Jak przechowywać faworki i z czym podawać?
Usmażone chrusty przechowuj w szczelnym, suchym pojemniku, z dala od wilgoci, która odbiera im chrupkość. Cukier puder przesiej przez sitko na ostudzone faworki tuż przed podaniem.
Cienkie wałkowanie i odpoczynek ciasta ćwiczy się też na cieście na pierogi.
Co jeszcze upiec na tłusty czwartek i karnawał?
Obok chrustu na karnawałowy stół pasuje drożdżowy makowiec zawijany. Inną kruchość daje szarlotka na kruchym cieście, a po faworkach możesz upiec sezonowe pierniczki.





